گفتار شيخ الرئيس در علامات امعاء با خروج كمى از غائط و با اين زخم روده مسحج نيست يعنى چيزى كه سبب سحج مىشد بلكه قشورى در مدفوع ظاهر مىگردد و نيز اگر غائط خيلى متعفن شد دليل بر تاكّل مادّه است و اگر با بدبوئى و خروج خون سياه‌رنگ شد آن خون و مدفوع خوف اين است كه ماده در روده سرطان باشد « 2 » و شناختن مكان آفة و مبدء خروج خون از مكان درد است پس اگر قشر خارج‌شونده غليظ شد از امعاء غلاظ است و اگر رقيق از امعاء دقاق است و نيز شدّت اختلاط غايط با بلغم يا خون دليل بر امعاء عليا است و عدم شدّت اختلاط دليل بر سفلى است و نيز اگر زمان خروج غائط بلند شد يعنى از موقع پيچش شكم تا خروجش دليل بر اين است كه علة در دقاق است و اگر كوتاه شد دليل بر اين است كه علة و زخم در غلاظ است و گاهى مقص و زحير و خروج كمى از غائط از جهة احتباس ثفل است در امعاء پس شناخته مىشود به كار نكردن شكم و آنكه خارج مىشود عصاره منفصلة از غائط محتبس است كه از ثقل منفصل مىگردد پس اگر معالج در چنين حال حوابس استعمال كند هلاكت در اين است و در اين‌گونه سدّه اشتهاء بغذاست و در زحير و سحج و مقص سدّى اشتها نيست و غائط در موقع دفع بطريق عادت خارج مىگردد و از گفتار شيخ الرئيس است كسى كه در روز قيام مىكند بيشتر از آنكه در شب قيام مىكند پس سبب در او ضعف معدة است و اگر در شب بيشتر قيام كند تا روز پس سبب در او ضعف كبد است و نيز از گفتار ابو على سيناست كه فرموده است بدان كه بيشتر از اوقات عقب مىاندازد سر قدم رفتن بخارج شدن لطيف و جانشين شدن كثيف ؟ ؟ ؟ قولنج سختى را و قيام يعنى كار كردن شكم و اگر اسهال رودة در آخر تبها واقع شود قتال است در مغص است

--> ( 2 ) در ابتداء واقع شود در امعاء